Америкийн нэгдсэн улсын ерөнхийлөгчид

                          1. Жорж Вашингтон (1789.4.30-1797.3.3)

АНУ-ын анхны ерөгхийлөгч 1775-1783 онд Хойд Америкт болсон Их Британийн колоничлолын эсрэг тусгаар тогтнолын төлөө дайны гарамгай зүтгэлтэн тэрээр Виржиниа муж улсын Вестморленд хэмээх тойрогт 1732 оны 2р сарын 22нд төржээ.1789 оны америкийн нэгдсэн улсын ерөнхийлөгчийн анхны сонгууль болж анхны ерөнхийлөгчөөр тусгаар тогтнолын төлөөх дайны баатар генерал Жорж Вашингтоныг сонгожээ.Анхны ерөнхийлөгч түүнд тусдаа байсан арван гурван мужийг нэгтгэн захирах үндэсний засаг захиргаа зохион байгуулах зэрэг хүндхэн үүргийг хүлээсэн байна. Энэ нь түүний хувьд онцгой нэр хүндтэй алба байсан бөгөөд засгийн газраа чадварлаг дэвшилтэт үзэл бүхий улс төрчдөөр бүрэлдүүлэн шинээр баталсан үндсэн хуулийн заалтыг хэрэгжүүлэх хамгийн чухал ажилд шилжин орсон байна. Ерөнхийлөгч Конгресст оруулсан анхны жилийн тайландаа дотоод үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэх шинэ нээлт ашигтай санаачлагыгдэмжих өргөн хэрэглээний бараа цэргийн хэрэслэлийн талаар бие дааж хөгжихийн чухлыг онцлон өөрийн төлөвлөгөөг танилцуулжээ. Тусгаар тогтнолын хөдөлгөөнд идэвхитэй оролцож ирсэн Жон Адамс дэд ерөнхийлөгч болов.Тэрээр үндэсний банк байгуулах ажлыг тэргүүн зэрэгт тавьж 1791 оны 2р сарын 25нд үндэсний банк байгуулах тухай хуульд гарын үсэг зурж төгөлдөржүүлэв.Ж.Вашингтоны үед улсын нийслэл хаана төвлөрөх тухай маргаан дэгдэж эцэст нь нийслэлийг Потомак мөрний эрэгт (одогийн Вашингтон ) байхаар тогтжээ. 1792 онд улиран сонгогдов. Вашингтоны засаглалын жилүүдэд Еюропт Англи Франц зэрэг гол гүрнүүд дайтаж америк төвийг сахин аль алинтай нь чөлөөтэй худалдаа хийж бараагаа борлуулж ашиг олж байсан нь Англи Францын аль алинд нь таалагдсангүй. Баруун Пенсильвани Нью Жерси Виржиниагийн баян тариачид виски болон архи дарсны зүйлд ноогдуулсан татварыг эсэргүүцэж томоохон үймээн дэгдээв.Энэхүү үймээнийг түүхэнд Вискний үймээн гэж нэрлэжээ. Ж.Вашингтоны үед гадаад худалдааг чөлөөтэй хөгжүүлэх бодлого амжилттай хэрэгжин гадаад худалдааний эрэлт хэд дахин өсөж америкийн эдиийн засаг ихээхэн сэргэсэн байна. Ж.Вашингтон ерөнхийлөгчийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөхийг хүсэн 1796 оны 9-р сарын 17нд гэрээсэл илгээлтээ Конгресст албан ёсоор барьж хэвлэлд нийтэлсэн байна. Тэрээр гурав дахь удаагаа сонгогдохоос шийдвэртэй тагалзан ухаалаг алхам хийн амьдралынхаа сүүлийн жилүүдийг одоо өөрийнх бунхан оршин байгаа Маунт Вернонд тайван байдлаар өнгөрүүлсэн байна. Анхны ерөнхийлөгчид зориулсан хэд хэдэн хөшөө байдагаас Вашингтон Ди Си-д байдаг сүрдэг гоёмсог хөшөө хамгийн их сэтгэл татна.Мөн Моллын төвд түүнд зориулсан гэрэлт цамхаг байдаг. Түүнийг америкийн эцэг гэдэг.

                                             2. Жон Адамс(1797.3.4-1801.3.3)

1796 онд болсон АНУ-ын хоёр дах ерөнхийлөгчийн сонгуулиар  Жон Адамс сонгогдов.Бостоноос ирсэн жижигхэн биетэй  бүдүүн Жон Адамс нь Вашингтоныг зүй ёсоор  залгамжилсан түүний бодлогыг  үргэлжлүүлэн өөрийн тэмцэгч чанараараа шинэ улс орныг байгуулахад их хувь нэмэр оруулсан хэдий ч түүнд зохион байгуулах ард иргэдийг өөрийн талд татах ур чадварын аль аль нь тутагдаж байв. Жон Адамс хөдөөгийн фермерийн амьдралаас шилдэг улс төрч болж федералист намаас нэр дэвшин ерөнхийлөгчийн албанд очсон ч зарим талаар Томас Жефферсонтой санал нэгдэн ажилладаг байсан нь Бүгд найрамдахчуудад ашигтайгаар эргэсэн. Түүнийг ерөнхийлөгч байх үед Америк Францын харилцаа нэн муудсан нь түүнээс холч ухаан алсын хараа дипломат нарийн бодлогыг шаардсан хэрэг болов. Гадаад харилцааны хувьд хүндрэлтэй олон асуудал тулгарч Францын тал АНУ-ыг худалдаагаар хавчин тээврийн усан онгоцыг саатуулах явдал гарсаар байсныг хэлэлцээрийн аргаар шийдэх гэсэн нь бүтэлгүйтэв. Конгресст Францтай дайдах санал давамгайлахад ерөнхийлөгч Адамс хориг тавив.Ерөнхийлөгчийн санаачлагаар 1880 оны-р сарын 30нд дайны үйл ажиллагааг зогсоож хоёр орны харилцааг хэвийн болгохоор хэлэлцээр явагдаж Америк Францын хооронд дипломат харилцааг сэргээсэн байна.Адамсууд цагаан ордны анхныбайнгын оршин суугчид болж  1800 оны 4-р сард будаг нь нойтон байхад нь нүүн очижээ. Адамс залгамжлагчийнхаа  шинэ албан тушаалд залах ёслолд оролцоогүй гурван ерөнхийлөгчийн нэг юм. Адамс тэр үед  ерөнхийлөгчийн сонгуульд Жефферсонд ялагдсандаа сэтгэл гонсгор байсан төдийгүй хүү Чарльзынхаа үхэлд гашуудаж байсан гэдэг. Тусгаар тогтнолын тунхагт гарын  үсэг зурсан хоёрхон ерөнхийлөгч  Адамс Жефферсон хоёр хоёулаа  АНУ байгуулагдсаны болон Тусгаар тогтнолын тунхаглал боловсруулсны 50 жилийн ойн өдөр болох 1826 оны 7-р сарын 4нд нас баржээ. Адамсын үхэхдээ хэлсэн үг Томас Жефферсон амьд үлдэг гэжээ. Гэвч Жефферсон түүнээс хэдхэн цагийн дараанас барсан юм. 

 

 

 

 

 

 

дэлхийн долоон гайхамшиг

Та бүхэндээ дэлхийн шинэ долоон гайхамшигийг танилцуулж байна.

1.

Эртний набатей омгийн нийслэл Петра хот руу очиход Баб эль Зик хавцал маш давчуу болохоор толгойгоо бөхийлгөн гарна. Ногоон цэцэрлэгийн цаана оршин нүүдэлчин бедиун омгийнхоны нутгаар дайр ягаан хадны Петра хот хүрнэ.Хэдэн зуун аялагч судлаач зохиолч нар улаан хаданд сийлсэн урласан  сүрлэг сүм ордоныг хараад Петра хотыг сарнай шиг улаан цаг хугацаа шиг эртний гэж шагшин магтсаар. Энд сууришсан эрэлхэг зоригтой набатей омгийнхон газар дундын тэнгисийн зүг нутаг дэвсгэрээр нь дайрч гарч байгаа жингийн цуваануудаас хэт өндөр татвар авч татгалзсан тохиолдолд худалдаачдыг зодож занчиж тээж яваа бараа таваарыг нь түр хугацаагаар хураадаг байв.Набатей омгийнхон нийслэлээ ямар ч дайсан хүрч очиж чадахааргүй уулын гүнд байгуулжээ.Оройнууд нь 90-180 метрийн өндөрт хоорондоо бараг наалдах шахам нарийхан орших Баб эль Зик  хавцлаар км гаруй явна. Хад тэнгэр халхалж тэнгэр тэртээ дээр цэнхэр тууц шиг харагдана.Тийм учраас набатей омгийн цөөхөн цэрэг дайсны бүхэл бүтэн армийг устгаж байв.Набатей омгийнхны ялагдашгүй цэргийн алдар түгэсээр Петра хот  түүний хаад баяжсаар байлаа.МЭӨ 1 зуунаас МЭ 40 он хүртэл Набатей улс хөгжил цэцэглэлтийнхээ оргил үед хүрч тэдний эзэмшил нутаг Дамаск хүрч байв. Ромчууд гурван удаа довтолсон боловч дийлдэж байжээ. Гэвч Ромчууд сүүлд нь Петра хотыг дайтаж биш бүслэлт хийж усан хоолойг нь хааж набатейчүүдыг тэсэшгүй цангааж байж эзэлжээ. МЭ 2 зуунд Петра хот Ромын эзэнт гүрний нэг муж болсон ч хөгжил нь буурсангүй харин жингийн цуваа өөр газраар явдаг болсоноор хөгжил нь саарч байсан. Хожим нь 4 зуунд Христос шашин шүтдэг Византын эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд багтсан ч удаа дараагийн газар хөдлөлтийн улмаас хүмүүс айж хотыг орхин явсаар байлаа.Петра хотын сүүлчийн барилага байгууламжууд 12 зуунд хамаарагдана. Тэр үеэс нутгийн бедуин омгийнхон ягаан хад чулуун агуй сүм мавзолейд амьдрах болж Петра хотыг гадаад ертөнц мартсан юм.Петра хотын бүх сүм бунхан ордоныг цул хаданд сийлж хийсэн нь яах аргагүй бахдан бишрэх сэтгэл хэнд ч төрнө бүр орон сууцны барилагуудыг хүртэл хаданд ухаж  сийлэн хийжээ. Эдүгээ Баб эль Зик хавцал дотор ороход чулуунд сийлж товгор дүрсүүдээр сийлсэн набатей омгийнхны шүтээнүүд байна. Набатей омгийнхны цул чулуунд ухаж сийлсэн барилага байгууламжууд ялангуяа цул хадны суудлууд жуулчдын бахархал гайхшралыг төрүүлнэ.

3.4.5.

6.7

 

 

 

 

 

(Нийт: 2)